Científicos galegos xa avanzaran que os bivalvos galegos non ían saír indemnes do cambio climático. As ondas de calor e os episodios de choivas intensas modifican a salinidade do medio e poñen en risco as poboacións de moluscos, ao comprometer crecemento e desova de berberechos e ameixas, xa sexan fina,  japónica ou babosa. Esta última teno peor, pois mesmo hai estudos que apuntan a que podería desaparecer da zona  intermareal das rías galegas.

Pero #o #estrés que, segundo os especialistas que abordaron o proxecto Marisco, o cambio climático ocasiona aos bivalvos non é a súa única ameaza. A falta de substitución xeracional tamén constitúe un serio problema. Un problema que ten importantes vínculos co anterior. Son as conclusións dun estudo publicado en  Frontiers  of Marine  Science, que recolle a investigación realizada por expertos das tres universidades galegas (USC, UDC e UVigo) en colaboración coas confrarías de Cambados, Redondela e as que xestionan a lonxa de Campelo (Raxó, Pontevedra e Lourizán) e liderada polo profesor Sebastián Villasante.

En base a entrevistas a preto de 250 mariscadores (as 92 % mulleres), o equipo analiza o impacto socioeconómico que os efectos xa perceptibles do cambio climático está a ter no colectivo de mariscadoras. O estudo constata que « unha menor experiencia  na  actividade  marisqueira e un menor compromiso  á hora de participar  nas  agrupacións  deste  eido  tenden a incrementar vos rochas de  vulnerabilidade económica». E iso está a pedir a berros medidas correctoras, apuntan os investigadores.

O sector «está a afrontar a ausencia  dun substitución  xeracional para  traballar non marisqueo e asegurar  non  só beneficios,  traballo e  presenza de  poboación  nova en comunidades  costeiras,  senón  tamén para  reter ou  coñecemento tradicional e memoria socio- ecolóxica de prácticas asociadas, experiencia e valores  culturais», explica o equipo investigador.

A investigación, que se centra en tres áreas de marisqueo relevantes para a produción en Galicia, como son os casos de Cambados, Pontevedra e Redondela, atopou evidencias das « estratexias de adaptación social  desenvolvidas por mariscadoras e  as  súas familias en Galicia» para conter os impactos  do cambio climático, explica o profesor Villasante. Así, apréciase que os mariscadores se enfocan na recolección de especies de máis alto valor comercial mentres reducen gastos domésticos e buscan outras fontes de ingresos complementarias.

Agora ben, son necesarias outras fórmulas porque un fallo na adaptación podería «afectar a  produtividade económica  do sector e  levar  á sobreexplotación e  perda de recursos, con consecuencias posiblemente graves para  as familias».

O estudo recomenda poñer o foco en aspectos clave, como «a  mellora dás  relacións  sociais dentro dás  agrupacións, fomentar  unha  maior conciencia sobre  as  ameazas  do cambio climático, ou impulso de  novas habilidades e a participación  do sector nos  plans de adaptación e resiliencia».

O equipo está convencido de que a investigación será útil para «guiar  estudos futuros e  recomendacións de políticas públicas para ou  desenvolvemento  do sector» e insta a que « as futuras  orientacións para a  xestión  destas  pesqueiras impliquen  máis activamente  ao sector  marisqueiro,  incluíndo vos  seus  coñecementos  tradicionais e  locais». Ao seu xuízo, esa incorporación « axudaría a desenvolver políticas  máis eficaces,  xa que incorporaría a comprensión dás  estratexias de adaptación social local».